Amerika eski Amerika değil.
Güç artık daha pahalı, daha kırılgan.
Yaklaşık 40 trilyon dolarlık borç bu yapıyı taşımaz.
Yük ağır.
Klasik ekonomik araçlar yetersiz.
Denge artık krizle, savaşla kuruluyor.
İçeride oyunu kuran dar bir güç çevresi var.
Parayı da, savaşı da, siyaseti de bu çevre yönlendiriyor.
Mevcut düzen artık onların işine eskisi gibi yaramıyor.
Bu yüzden sistemi değiştirmek istiyorlar.
Bu tür yapılar kendiliğinden yıkılmaz.
Tarih net: büyük değişim, büyük çatışmayla gelir.
Ekonomik baskı tek başına yetmez.
Şok gerekir.
Savaş, bu şoku üretmenin en hızlı yoludur.
İsrail–İran hattı bu yüzden seçildi.
Bölgesel gerilimle küresel etkiyi aynı anda tetikleyen nadir hatlardan biri.
Yıkım var.
Kontrol tam değil.
Ama yön vermek mümkün.
Ortaya çıkan tablo rastgele bir savrulma değil.
Yönlendirilen bir dönüşüm.
Amaç zafer değil.
Amerika’nın gücü adım adım aşağı çekilirken, yapı içeriden yeniden kuruluyor.
Gidişat rastgele değil.
Kısa vadede kayıp, uzun vadede yeniden konumlanma.
Gücü ve finans akışını elinde tutanlar yönü belirliyor.
Bu yüzden gerilim bitmiyor.
Süre uzadıkça para akıyor, dikkat dağılıyor, yeni denge sessizce kuruluyor.
Savaş borcu silmez.
Yükü yeniden dağıtır.
Bu sadece içeride olan bir süreç değil.
Dışarıda da bu sonucu bekleyenler var.
Amerika’nın baskısından kurtulmak isteyen ülkeler bu zayıflamayı fırsat görüyor.
Amerika güç kaybettikçe onlar alan kazanıyor.
Sahada yıkım var.
Ama herkes kaybetmiyor.
Bazıları bu boşluktan güç topluyor.
Amerika sahada kalıyor.
İçeride güç kaybediyor.
Aynı durum Avrupa’da da yaşanıyor.
Amerika’ya bağlı ülkeler artık kazanmıyor.
Bedel ödüyor.
Eskiden bu ilişki kazanç sağlıyordu.
Şimdi o sistem ayakta kalsın diye kendi kaynaklarını harcıyorlar.
Almanya bunun en açık örneği.
Kendi sanayisine gidecek güç, bu düzeni sürdürmenin maliyetine gidiyor.
Üretim düşüyor.
Refah geriliyor.
Bu artık ortaklık değil.
Açık bir yük.
Aynı tablo birçok ülkede var.
Bu yük taşınamaz.
Amerika zayıfladıkça, ona bağlı yapı da zayıflıyor.
Ortaya çıkan manzara bir balon.
Sepet dolu.
Yük atılmazsa denge korunamaz.
Aynı sistem dünyanın birçok yerinde geçerli.
Birçok ülke kendi kararını özgürce veremiyor.
Çünkü sistemden çıkmanın bedeli ağır.
Karşı çıkan baskı görüyor.
Bu yüzden çoğu ülke geri adım atıyor.
Bu tek bir ülkenin kontrol ettiği bir yapı değil.
Birden fazla güç aynı anda etkili.
Devletler, finans çevreleri ve küresel güç odakları
aynı anda yön veriyor.
Gelişmeleri sadece ekonomiyle açıklamak yetmez.
Gerilim uzuyor.
Kriz derinleşiyor.
Dengeler yeniden kuruluyor.
Bu kırılmayı isteyenler var.
Yükten çıkmak isteyenler.
Yaşanan şey klasik bir çöküş değil.
Kontrol edilerek yönlendirilen bir dönüşüm.
Maliyet düşürülüyor.
Kontrol yeniden dağıtılıyor.
Yeni sistem kuruluyor.
Kazanan sahadakiler değil.
Oyunu kuranlar.
İsrail, Amerika ve İran kazanmaz.
Taraflar yıpranır.
Asıl kazancı süreci yöneten güç yapıları alır.
Başkasının kurduğu bir sistem içinde hareket eden ülkeler için mesele açık:
Bağımlılığı azaltmak.
Karar kapasitesini güçlendirmek.
Ekonomide kontrol.
Enerjide güvenlik.
Savunmada kapasite.
Kendi dengesini kuran ülke ayakta kalır.
Bu topraklarda güç değil, irade belirler;
o irade de bu millette vardır.!
Çetin Ay
BWA Başkanı
